Vá»›i tư cách là nhà đầu tư độc láºp, má»™t chuyên gia kinh tế có uy tÃn và cÅ©ng là ngưá»i có gốc gác ở Bình Äịnh, ông Trần SÄ© Chương là khách má»i cá»§a Há»™i nghị Xúc tiến đầu tư và o Bình Äịnh năm 2010, do UBND tỉnh phối hợp vá»›i Äảng á»§y Khối Doanh nghiệp Trung ương cùng Ngân hà ng Äầu tư và Phát triển Việt Nam tổ chức ngà y 20.1 vừa qua. Bên lá» Há»™i nghị, phóng viên Báo Bình Äịnh đã gặp gỡ và có cuá»™c trao đổi vá»›i ông Trần SÄ© Chương.
Sống đà ng hoà ng cÅ©ng là má»™t bà quyết thà nh công - Ông có thể kể má»™t chút vá» gốc gác cá»§a mình? Ná»™i tôi gốc ở Bình Äịnh, ngoại tôi quê ở Quảng Ngãi, tôi sinh ra ở Huế. Má»™t thá»i gian ông cụ tôi là m việc ở các tỉnh miá»n Trung, gia đình tôi có ở đây má»™t thá»i gian ngắn, nhưng lá»›n lên chá»§ yếu là ở Nha Trang (Khánh Hòa). Cho nên, trung miá»n Trung là quê hương tôi. Dù ở xa, nhưng tôi được nghe nhiá»u câu chuyện vá» Bình Äịnh, hÆ¡n chục năm nay tôi có nhiá»u dịp vỠđây thăm má»™ ông bà . - Ông là ngưá»i thà nh đạt ở nước ngoà i. Có phải thà nh đạt đó là nhá» ná»— lá»±c há»c táºp và lao động? Thà nh công là má»™t khái niệm rất tương đối. Tôi chỉ là ngưá»i biết cố gắng trang bị để là m được những gì mình thÃch là m và có Ãch cho chÃnh mình, cho xã há»™i đó là hạnh phúc rồi. Tôi tin rằng má»i sá»± thà nh đạt cá»§a má»—i cá nhân nó tùy và o cÆ¡ may, cÆ¡ duyên, cÆ¡ há»™i mà ngưá»i khác mang đến cho mình. Tôi cÅ©ng được may mắn bước lên và i cái bục tương đối nhỉnh hÆ¡n ngưá»i khác má»™t chút, cÅ©ng là nhá» xã há»™i, nhá» cha mẹ tôi cho tôi. Tôi có má»™t băn khoăn, tại sao dân mình sống ở nước ngoà i thì chẳng thua ai mà đất nước mình vẫn chưa già u mạnh. Tôi và những ngưá»i bạn cá»§a tôi khi nhá» cÅ©ng há»c ở những trưá»ng mái tôn, ná»n đất, uống nước đựng trong lu, trong thạp…; nhưng khi có Ä‘iá»u kiện ra nước ngoà i há»c, há» Ä‘á»u có những thà nh đạt nhất định. Tôi nghÄ© rằng ngưá»i Việt Nam mình không thiếu những tố chất để thà nh công vượt báºc. Chỉ vì hoà n cảnh chiến tranh ảnh hưởng rất lá»›n đến sá»± phát triển kinh tế. GiỠđây chúng ta cần nhìn lại mình, cần tạo ra môi trưá»ng hợp tác, phát triển. Cần chú ý hÆ¡n đến độ công minh, độ rạch ròi cao để các đối tác là m ăn đến vá»›i chúng ta há» có sá»± tin cáºy, mạnh dạn hợp tác đầu tư. Mình tuân thá»§ “luáºt chÆ¡i†thì chỉ có lợi, bởi luáºt chÆ¡i nó phạt những ngưá»i chÆ¡i không đúng luáºt, nó thưởng cho những ngưá»i chÆ¡i đúng luáºt. Theo tôi, sống đà ng hoà ng cÅ©ng là má»™t bà quyết thà nh công. - ÄÆ°á»£c biết từ 15 năm qua, ông thưá»ng xuyên vá» Việt Nam là m việc. Ông có thể cho biết công việc cá»§a ông ở Việt Nam cụ thể là như thế nà o? Vá» nước, đầu tiên tôi là m tư vấn kinh tế và đầu tư. Hiện giá» cá nhân tôi cÅ©ng đầu tư má»™t số công ty dịch vụ trong nước, má»i việc Ä‘ang tiến triển tốt. Tôi là má»™t nhà đầu tư, má»™t ngưá»i là m kinh tế chuyên nghiệp, thì má»™t đồng vốn bá» ra phải suy tÃnh hiệu quả đầu tư sao cho cao nhất. Thế nhưng tôi chá»n đất nước mình để đầu tư không phải vì mục Ä‘Ãch đó; chỉ đơn giản là tôi thấy giá trị cá»§a việc đầu tư cá»§a mình nó có Ãch, nó có ý nghÄ©a. Tháng 10.1992 tôi có dịp vá» nước lần đầu tiên, không phải vì mục Ä‘Ãch đầu tư, cÅ©ng không phải vá» thăm nhà , mà chuyến Ä‘i đó tôi nháºn lá»i má»™t ngưá»i bạn cá»§a tôi, anh Trần Văn Ca (hiện là Chá»§ tịch Há»™i VNAH, má»™t tổ chức từ thiện). Anh ấy thá»±c hiện má»™t chương trình từ thiện tại Việt Nam vá» những ngưá»i khuyết táºt và nạn nhân chiến tranh. Sau đó tôi thấy công việc nà y có Ãch cho những ngưá»i không may mắn cá»§a đất nước mình, nên tôi tham gia. Hiện tôi là Phó Chá»§ tịch VNAH. Chương trình cá»§a chúng tôi sau 18 năm hoạt động đã váºn động giúp đỡ hÆ¡n 20 triệu đô la cho các đối tượng khuyết táºt và nạn nhân chiến tranh. Äừng quên những ngưá»i con cá»§a Bình Äịnh - Qua Há»™i nghị xúc tiến đầu tư và o Bình Äịnh lần nà y, ông có nháºn xét và những góp ý gì? Tôi có anh bạn Ä‘ang đầu tư phát triển tại khu resort ở VÄ©nh Há»™i (Phù Cát) khoảng 3 năm nay. Lần đầu khi đến đây các nhà đầu tư, kể cả tôi cÅ©ng chưa hình dung như thế nà o, nhưng đứng trước vẻ đẹp thiên nhiên quá tuyệt vá»i, há» rất mê. Nhưng từ việc nhà đầu tư thÃch đến chá»— há» muốn, đến chá»— hỠđến để đầu tư cái gì đó ở mình là má»™t quãng đưá»ng khá xa. Tôi nghÄ©, má»™t trong những cái mà Bình Äịnh có thể tiếp tục hÆ¡n nữa là huy động nguồn lá»±c cá»§a bà con, thân hữu cá»§a Bình Äịnh. Tôi thấy nhiá»u ngưá»i bạn cá»§a tôi gốc Bình Äịnh hiện ở Sà i Gòn, hay ở nước ngoà i Ä‘ang là nhà đầu tư rất thà nh đạt, từ lÄ©nh vá»±c ngân hà ng đến du lịch, nghá» nà o cÅ©ng thà nh công. Nếu để huy động các nguồn lá»±c để phát triển ná»™i lá»±c, thì nên huy động há» trước. Vì sao? Vì há» có những cảm nháºn tốt, vì đó là “sức mạnh má»m†cá»§a địa phương. Những ngưá»i nà y há» sẵn sà ng đóng góp và há» có những cảm thông nhất định để cùng mình hợp tác. Äiá»u mà tôi tha thiết là đừng quên những ngưá»i con cá»§a Bình Äịnh Ä‘ang sống trong nước và nước ngoà i. Mình có buổi kêu gá»i các nhà đầu tư nước ngoà i vô Bình Äịnh, như buổi Há»™i nghị hôm nay đã diá»…n ra rất tốt. Nhưng tại sao mình không có những há»™i nghị gồm những ngưá»i ở địa phương và thân bằng quyến thuá»™c cá»§a Bình Äịnh vỠđây để tìm hiểu, đầu tư cái gì ở đây? - Hiện Bình Äịnh Ä‘ang có những dá»± án má»i gá»i đầu tư như cảng biển nước sâu, nhà máy lá»c dầu… Theo ông, việc đầu tư nguồn nhân lá»±c cá»§a địa phương và cá»§a cả nước để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế theo quy mô nà o thì phù hợp? Dá»± án lá»›n thì nghe nó hấp dẫn, nhưng mà nó rất khó là m và nó cần có quá trình triển khai rất dà i. Trong khi có những cái rất nhá» mình có thể là m ngay, mà mình là m ngay thì có lúc nó sẽ tá»a sáng. Và dụ Bình Äịnh có khả năng phát triển du lịch. Vì văn hóa du lịch là văn hóa kể chuyện. Bình Äịnh có những lịch sá» oai hùng, có những câu chuyện vá» văn hóa đặc thù. Khi mà ta phát triển du lịch ở địa phương, thì má»™t trong những Ä‘iá»u kiện để phát triển ngà nh du lịch tốt là vệ sinh môi trưá»ng. Mình có thể không sang, không già u, không đẹp nhưng mà nếu sạch thì má»›i có thể má»i khách đến dá»±. Phải táºp cho ngưá»i dân cái nếp sống đà ng hoà ng. Như Bác Hồ đã nói, phải đà ng hoà ng thì má»›i xây dá»±ng được những cái to đẹp. Khi mình nghÄ© xây cái gì to, là m cái gì đẹp thì tá»± mình phải sống đà ng hoà ng, sống có văn hóa. Äấy là cái mà cả ngưá»i dân và cả chÃnh quyá»n phải có ý thức bảo vệ. Äiá»u đó nó liên quan đến vấn đỠđà o tạo. Phải đà o tạo như thế nà o cho đà ng hoà ng, đúng mức, đúng chuẩn. Có những cái tưởng chừng rất nhá» nhưng phải là m trước; và dụ đà o tạo vá» dịch vụ thương mại, hay đà o tạo vá» ngà nh nghỠđáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế ở địa phương và xuất khẩu... Những cái đấy Ä‘á»u nằm trong tầm tay mình cả. Còn nói đến những dá»± án vÄ© mô và i chục triệu đô la, hay và i tỉ đô la có thể có nhưng nó đòi há»i nhiá»u lắm. Äôi khi để kêu gá»i sá»± đầu tư đó mình phải hy sinh rất nhiá»u; mình chấp nháºn những hy sinh vá» môi trưá»ng chẳng hạn, thì đó là cái giá rất lá»›n mà nhiá»u địa phương phải trả. Có má»™t số dá»± án rất lá»›n, nhưng chưa chắc có lợi Ãch lâu dà i cho địa phương. Văn hóa du lịch là văn hóa kể chuyện Theo kinh nghiệm cá»§a tôi văn hóa du lịch là văn hóa kể chuyện. Phải là m sao kể lại được câu chuyện cá»§a mình, cá»§a quê hương mình để hấp dẫn nhiá»u ngưá»i đến. Như Trung Quốc, có những tour Ä‘i trên xe buýt hÆ¡n 1 giỠđồng hồ, nhưng chỉ đưa khách đến để xem má»™t cục đá mà hồi xưa có má»™t ông văn hà o nà o đó đã ngồi trên đó là m thÆ¡, viết văn. Váºy mà há» cÅ©ng Ä‘em được hà ng triệu du khách đến đó hà ng năm và há» bán những đồ lưu niệm. Trong khi đó mình có những câu chuyện, những nét văn hóa, những di tÃch lịch sá» rất lá»›n ở Bình Äịnh nà y. Không có câu chuyện gì trên đất nước nà y hay hÆ¡n câu chuyện vá» Quang Trung lần đầu tiên thống nhất đất nước, chuyện vá» Ngà i kể hoà i không hết. Ngưá»i ta đến Bình Äịnh, ngưá»i ta cần nghe những câu chuyện ở đây vá»›i chất giá»ng và nhiệt huyết cá»§a ngưá»i là m du lịch, chứ không phải ngưá»i ta đến Bình Äịnh để ngưá»i ta ở khách sạn 5 sao. - Chỉ số PCI cá»§a Bình Äịnh năm 2009 đứng thứ 7 toà n quốc. Theo ông chỉ số nà y có đánh giá đúng năng lá»±c cạnh tranh cá»§a Bình Äịnh? Tôi không rõ giá trị tuyệt đối cá»§a nó như thế nà o, nhưng giá trị tương đối cá»§a nó là có. Tôi rất ấn tượng vá»›i thà nh tÃch cá»§a tỉnh Bình Äịnh, tôi cÅ©ng rất tò mò tìm hiểu vá» quê hương mình và cái tò mò đó đã đưa tôi vá» vá»›i buổi gặp mặt hôm nay. Äây là sá»± quyết tâm cao cá»§a lãnh đạo chÃnh quyá»n và cá»§a ngưá»i dân Bình Äịnh. Bình Äịnh còn phải ná»— lá»±c nhiá»u hÆ¡n, cải cách nhiá»u hÆ¡n trong quá trình há»™i nháºp, thu hút đầu tư trong thá»i gian đến. - Xin cảm Æ¡n ông. Ông Trần SÄ© Chương (SN 1956) là má»™t chuyên gia tư vấn quản lý và đầu tư, vá»›i 20 năm kinh nghiệm hoạt động ở các nước châu Ã. Từ năm 1995 đến năm 2005 là giám đốc Ä‘iá»u hà nh cá»§a Công ty Tư vấn Quốc tế Hoa Kỳ James Riedel Asociates, phụ trách các dịch vụ tư vấn kinh tế vÄ© mô cho các cÆ¡ quan tà i trợ quốc tế như Ngân hà ng Thế giá»›i, Công ty Tà i chÃnh Quốc tế, USAID (Hoa Kỳ), Ngân hà ng Hợp tác Quốc tế Nháºt Bản; đồng thá»i cung cấp các dịch vụ tư vấn đầu tư tại Việt Nam, tái cấu trúc các dá»± án đầu tư, thiết láºp quan hệ đối tác cho các công ty Ä‘a quốc gia Ä‘ang đầu tư hoặc có ý định đầu tư tại Việt Nam.
Ông Chương từng phục vụ tại Quốc há»™i Hoa Kỳ từ năm 1986 đến 1988, là thà nh viên Ban cố vấn Các vấn đỠngân hà ng và kinh tế vÄ© mô cho Ủy ban Ngân hà ng. Ông tốt nghiệp Äại há»c Berkeley năm 1977; Trưá»ng Kinh tế và ChÃnh trị há»c Luân Äôn năm 1981; Trưá»ng Quốc tế há»c Cao cấp tại Äại há»c Jonh Hopkin năm 1986, nÆ¡i ông đã nháºn được giải thưởng William Foster cho “thà nh tÃch lãnh đạo và há»c táºp xuất sắcâ€.
Nguồn BaÌo BiÌ€nh ÄiÌ£nh - Ngá»c Diên (Thá»±c hiện) |