Dù kim ngạch xuất nháºp khẩu giảm sút, lượng kiá»u hối không bằng 2008 nhưng vá»›i chÃnh sách kÃch thÃch kinh tế được ChÃnh phá»§ triển khai ngay từ đầu năm, GDP năm 2009 cá»§a Việt Nam đã đạt con số lạc quan trong bối cảnh ná»n kinh tế thế giá»›i suy giảm.
1 - Hiệu quả lá»›n từ gói kÃch thÃch kinh tế Gói kÃch thÃch kinh tế vá»›i nhiá»u ưu đãi đã giúp doanh nghiệp vượt khó. Do ảnh hưởng cá»§a khá»§ng hoảng tà i chÃnh toà n cầu, tăng trưởng kinh tế Việt Nam sụt giảm mạnh, tác động trầm trá»ng nhất là và o quý I/2009. Tuy nhiên, dấu hiệu hồi phục đã nổi lên từ quý II, sau khi “ngấm†gói kÃch thÃch kinh tế khá lá»›n được đưa ra hồi đầu năm 2009, bao gồm nhiá»u biện pháp khác nhau, từ chương trình há»— trợ lãi suất, miá»…n và hoãn thu nhiá»u loại thuế đến đầu tư vốn bổ sung. ChÃnh sách kÃch cầu cá»§a ChÃnh phá»§ đã góp phần giảm bá»›t ảnh hưởng cá»§a suy thoái. Theo nháºn định cá»§a Ngân hà ng thế giá»›i, kinh tế Việt Nam đã được chèo lái qua cuá»™c khá»§ng hoảng tốt hÆ¡n so vá»›i các nước khác trong khu vá»±c. 2 - GDP lạc quan khi lạm phát được kiá»m chế má»™t con số Kiá»m chế lạm phát ở mức 1 con số là thà nh công cá»§a ChÃnh phá»§ (ảnh: LH). Mặc dù chịu ảnh hưởng không nhá» từ suy thoái kinh tế chung nhưng tốc độ tăng trưởng GDP Việt Nam vẫn tăng dần qua 4 quý, lần lượt là 3,1%, 4,5%, 5,8% và 6,8%. Ước thá»±c hiện cả năm 2009, GDP đạt khoảng 5,2% so vá»›i mục tiêu Quốc há»™i đỠra là khoảng 5%. Äáng chú ý, trong khi tăng trưởng GDP đạt được kết quả khả quan như váºy thì ChÃnh phá»§ vẫn thá»±c hiện tốt các biện pháp kiá»m chế lạm phát. Cụ thể lạm phát năm 2009 chỉ ở mức trung bình khoảng 7%. Dù được đánh giá là má»™t trong Ãt ná»n kinh tế phục hồi tốt nhất trong khu vá»±c nhưng dưới ảnh hưởng cá»§a suy giảm kinh tế toà n cầu, năm 2009, kim ngạch xuất nháºp khẩu cá»§a Việt Nam giảm sút khá sâu. Tuy nhiên, do tốc độ giảm kim ngạch xuất khẩu cháºm hÆ¡n tốc độ giảm kim ngạch nháºp khẩu nên nháºp siêu giảm xuống chỉ còn khoảng 11 tá»· USD, thấp hÆ¡n 6 tá»· USD so vá»›i năm 2008. Vá» hình thức, đây là tÃn hiệu tÃch cá»±c cá»§a việc cải thiện cán cân thương mại. 3 - Nháºt Bản nối lại viện trợ ODA và Việt Nam đạt mức ODA ấn tượng Sau khi xảy ra những chuyện đáng tiếc liên quan đến các dá»± án từ nguồn tà i trợ ODA, tháng 2/2009, Nháºt Bản chÃnh thức nối lại viện trợ ODA cho Việt Nam. Äây là má»™t quyết định quan trá»ng rất có ý nghÄ©a đối vá»›i quan hệ Việt Nam - Nháºt Bản Ä‘ang hướng tá»›i mối quan hệ đối tác chiến lược lâu dà i. Năm 2009 cÅ©ng là năm Việt Nam già nh được lượng vốn ODA khá lá»›n. Tổng vốn ODA ký kết cả năm ước đạt 5,8 tá»· USD và giải ngân đạt khoảng 3 tá»· USD. Tại há»™i nghị nhóm tư vấn các nhà trợ cuối năm 2009, Thá»§ tướng ChÃnh phá»§ Nguyá»…n Tấn DÅ©ng khẳng định: “Việt Nam luôn trân trá»ng từng đồng vốn ODA và đảm bảo thá»±c hiện các cam kết vá»›i trách nhiệm cao nhấtâ€. 4 - Bá»™ ChÃnh trị kêu gá»i “Ngưá»i Việt dùng hà ng Việt†Chiến dịch “Ngưá»i Việt Nam ưu tiên dùng hà ng Việt Nam†do Bá»™ ChÃnh trị phát động không chỉ dừng lại ở những lá»i kêu gá»i mà đã được cụ thể hoá bằng hà nh động. Ngoà i các biện pháp kÃch cầu đầu tư và tiêu dùng nhằm mở rá»™ng thị trưá»ng ná»™i địa cho các doanh nghiệp, ChÃnh phá»§ còn thá»±c hiện Chương trình xúc tiến thương mại ná»™i địa vá»›i chi phà 51 tá»· đồng chá»§ yếu dà nh cho xây dá»±ng và hoà n thiện các cÆ¡ chế chÃnh sách thúc đẩy phát triển thị trưá»ng ná»™i địa. HÆ¡n lúc nà o hết, đây là dịp để các doanh nghiệp sản xuất trong nước tá»± đánh giá lại mình và có những thay đổi bản lá» nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, mẫu mã, giá cả cạnh tranh vá»›i hà ng ngoại. Hy voÌ£ng trong tương lai gần, người Việt Nam sẽ Ä‘oÌn nhận haÌ€ng do doanh nghiệp Việt Nam sản xuâÌt ra một caÌch tự nguyện, đầy cảm hưÌng vaÌ€ sẽ không coÌ€n lưỡng lự về cuÌ£m từ “ưu tiên†trong chá»§ trương Bá»™ ChÃnh trị phát động. 5 - Giá và ng biến động mạnh Năm 2009 ghi nháºn những biến động dữ dá»™i đối vá»›i thị trưá»ng và ng. “Xông đất†thị trưá»ng đầu năm, giá và ng trong nước giao dịch ở mức 1,8 triệu đồng/chỉ, còn giá và ng thế giá»›i đạt 874 USD/ounce. Tuy nhiên, đến ngà y 11/11, khi giá và ng thế giá»›i giao dịch ở mức trên 1.100 USD/ounce, giá và ng đã phá vỡ ká»· lục má»i thá»i đại khi đạt mức 2,93 triệu đồng/chỉ. CÅ©ng trong ngà y 11/11, giá và ng liên tiếp Ä‘iá»u chỉnh theo hướng tăng nhưng ngưá»i dân vẫn không ngừng mua và o. Äể là m dịu cÆ¡n sốt và ng, ngay trong chiá»u 11/11, Ngân hà ng Nhà nước (NHNN) đã đồng ý cho phép nháºp và ng trở lại. Trong những ngà y cuối năm 2009, giá và ng biến động quanh ngưỡng 2,7 triệu đồng/chỉ, giao dịch trên thị trưá»ng khá trầm lắng. 6 - Lãi suất và tá»· giá bất ngá» thay đổi Sáng 25/11, Thống đốc NHNN đã bất ngá» ký ban hà nh Quyết định tăng lãi suất cÆ¡ bản lên 8%, sau 10 tháng liên tiếp duy trì ở mức 7%/năm. Bên cạnh đó, lãi suất tái cấp vốn cÅ©ng tăng từ 7% lên 8%/năm, lãi suất chiết khấu tăng từ 5%/năm lên 6%/năm. CÅ©ng trong ngà y 25/11, Thống đốc NHNN Nguyá»…n Văn Già u Ä‘iá»u chỉnh tá»· giá bình quân liên ngân hà ng lên 17.961 VND/USD và áp dụng biên độ tá»· giá má»›i cho giao dịch mua bán giao ngay giữa USD và VND là +/-3%, thay cho +/-5%. Vá»›i các Ä‘iá»u chỉnh nà y, mức tá»· giá sà n giao dịch là 17.422 VND/USD và tá»· giá trần giao dịch sẽ là 18.500 VND/USD. Các quyết định vá» Ä‘iá»u chỉnh lãi suất cÆ¡ bản và tá»· giá nà y được xem là bất ngá», bởi trước đó ngưá»i đứng đầu NHNN khẳng định sẽ Ä‘iá»u hà nh chÃnh sách tiá»n tệ linh hoạt, không có sá»± phá giá VND, không Ä‘iá»u chỉnh lãi suất cÆ¡ bản và dá»± trữ bắt buá»™c cho đến hết năm 2009. Sau khi có những thay đổi trong chÃnh sách tiá»n tệ, đầu tháng 12, dư luáºn xôn xao vá»›i thông tin Việt Nam sẽ phát hà nh tiá»n mệnh giá 1 triệu đồng và mạnh tay thắt chặt chÃnh sách tiá»n tệ. Những thông tin đồn thổi nà y ngay sau đó đã được NHNN bác bá» nhưng nó cÅ©ng khiến lãi suất liên ngân hà ng tăng vá»t và là má»™t phần nguyên nhân khiến thị trưá»ng chứng khoán giảm sà n. 7 - Kiá»u hối sụt giảm và ná»—i lo cán cân thanh toán Äến cuối tháng 10/2009, tổng lượng kiá»u hối chuyển vá» nước vẫn tiếp nối bước sụt giảm so vá»›i các tháng cùng kỳ năm 2008. Dá»± báo kiá»u hối năm nay sẽ đạt khoảng 6,8 tá»· USD, phần lá»›n trong số nà y được chuyển vá» nước trong những tháng cuối năm. Vá»›i con số dá»± báo nà y, kiá»u hối năm nà y sẽ giảm so vá»›i mức 7,2 tá»· USD cá»§a năm 2008. Äầu năm 2009, do lo ngại trước những tác động cá»§a khá»§ng hoảng kinh tế, các cÆ¡ quan quản lý Việt Nam dá»± báo, kiá»u hối sẽ giảm mạnh từ 15 - 20% và xuống mức khoảng 5,8 - 6 tá»· USD. Kiá»u hối gá»i vá» nước là má»™t trong những nguồn cân đối quan trá»ng trong cán cân ngoại hối Việt Nam. Theo tÃnh toán cá»§a Ngân hà ng Nhà nước, cùng vá»›i kiá»u hối, các nguồn cân đối ngoại tệ cá»§a Việt Nam trong năm 2009 như xuất khẩu dá»± báo giảm 9,9%, FDI giảm mạnh và du lịch sụt giảm sẽ ảnh hưởng đáng kể đến cân đối ngoại hối. 8 - Chứng khoán “lình xình†vá»›i nhiá»u biến động khó lưá»ng Thị trưá»ng chứng khoán Việt Nam “khai xuân†trong bối cảnh Vn-Index giảm mạnh 5,69 Ä‘iểm, xuống 297,52 Ä‘iểm, nhưng xét tổng thể qua các phiên giao dịch trong năm, kênh đầu tư nà y tạo ra khả năng sinh lá»i khá cao. Từ mức đáy 235 Ä‘iểm và o ngà y 24/2, Vn-Index đã vượt ngưỡng 600 Ä‘iểm và o giữa tháng 10. HNX-Index cÅ©ng vượt ngưỡng 200 Ä‘iểm thà nh công vá»›i sá»± tăng mạnh trở lại cá»§a cổ phiếu ngân hà ng. TÃnh trung bình má»™t nhà đầu tư, nếu bá» vốn và o cổ phiếu vá»›i má»™t danh mục an toà n cùng quan Ä‘iểm đầu tư trung hạn (giữ cổ phiếu từ 3 - 6 tháng) thì mức sinh lá»i tối thiểu cÅ©ng đạt khoảng 50%/vốn. Tuy nhiên, sau má»™t loạt ká»· lục vá» khối lượng giao dịch khá»›p lệnh thà nh công, các cổ phiếu tăng trần, Vn-Index từ trên 600 Ä‘iểm đã “lao dốc†mạnh trong 2 tháng cuối năm. Thị trưá»ng chứng khoán giảm Ä‘iểm, má»™t phần do tâm lý nhà đầu tư bị ảnh hưởng bởi việc ngân hà ng thắt chặt tÃn dụng, nhiá»u ngân hà ng thu tiá»n vỠđể giảm dư nợ cho vay xuống. Hiện tại, giá»›i đầu tư kỳ vá»ng nhiá»u và o sá»± phục hồi cá»§a thị trưá»ng để đón đầu năm 2010, khi các ngân hà ng, công ty tà i chÃnh công bố kế hoạch giải ngân theo hạn mức tÃn dụng cá»§a năm má»›i. 9 - Xuất khẩu gạo đạt mức ká»· lục Năm 2009, ước tÃnh Việt Nam xuất khẩu tá»›i 6 triệu tấn gạo, mang lại giá trị kim ngạch khoảng 2,8 tá»· USD. Äây là con số ká»· lục từ trước đến nay. Theo nháºn định cá»§a giá»›i chuyên môn, vá»›i những vá»±a lúa lá»›n, trải Ä‘á»u trong cả nước, dù thiên tai có gây tổn thất mùa mà ng má»™t số vùng, thì cân đối lương thá»±c cả nước vẫn có đủ gạo ăn cho hÆ¡n 89 triệu dân và còn thừa từ 4 đến 5 triệu tấn gạo/năm để xuất khẩu. Bên cạnh đó, có má»™t số lượng gạo từ Campuchia bán sang Việt Nam cả triệu tấn/năm và hÆ¡n triệu tấn bá»™t mì nháºp khẩu/năm cÅ©ng được đưa và o cân đối lương thá»±c. Do váºy, việc xuất khẩu 6 triệu tấn gạo không ảnh hưởng tá»›i nguồn lương thá»±c quốc gia. Tuy nhiên, theo TS. Nguyá»…n Äình Cung, Viện phó Viện Nghiên cứu và Quản lý kinh tế, Việt Nam Ä‘ang chạy theo số lượng xuất khẩu gạo mà quên mất lợi Ãch cá»§a việc xuất khẩu gạo và lợi Ãch cá»§a ngưá»i nông dân. Hiệp há»™i lương thá»±c Việt Nam (VFA) không nên tham gia Ä‘iá»u hà nh xuất khẩu gạo mà nên là m đúng chức năng cá»§a hiệp há»™i ngà nh nghá».
Theo Dân trà Online |